Po wyburzeniu wieży Jas-Mos zaczyna się trudniejsza część planu

Kilka sekund wystarczyło, by zakończyć górniczy rozdział tego miejsca. Za kontrolowanym wyburzeniem wieży szybu Jas-Mos stoi jednak znacznie dłuższy plan – z nowymi drogami, badaniami gruntu i próbą przyciągnięcia inwestorów. Dla wielu rodzin w Jastrzębiu-Zdroju to także moment symboliczny, bo zniknął jeden z najbardziej charakterystycznych elementów dawnej kopalni. Teraz trzeba odpowiedzieć na pytanie, co może powstać w jej miejscu.

• Ostatnia wieża zakończyła likwidację kopalnianej infrastruktury
• Drogi i media mają przygotować teren dla przedsiębiorców
• Badania gruntu poprzedzą rozmowy z inwestorami
• Teren po Jas-Mos wymaga wspólnego planu właścicieli i samorządu

Ostatnia wieża zakończyła likwidację kopalnianej infrastruktury

Podczas uroczystości 19 sierpnia o godz. 15.30 przeprowadzono kontrolowane wyburzenie blisko 73-metrowej wieży szybu. W żelbetowej konstrukcji wykonano ponad 800 otworów, w których umieszczono łącznie ponad 50 kg materiałów wybuchowych.

Były to ostatnie roboty związane z likwidacją infrastruktury górniczej po kopalni Jas-Mos. Spółka Restrukturyzacji Kopalń formalnie zakończyła likwidację zakładu górniczego 30 czerwca 2025 roku.

Dla prezydenta Jastrzębia-Zdroju Michała Urgoła wyburzenie miało również osobisty wymiar. Jego ojciec pracował w kopalni Jastrzębie, a z terenem po Jas-Mos związana jest historia wielu jastrzębskich rodzin.

„To była dla mnie bardzo emocjonująca chwila. Pochodzę z rodziny górniczej, a mój ojciec pracował w kopalni Jastrzębie”.

Prezydent podkreślił jednocześnie, że po zakończeniu górniczej działalności najważniejsze staje się przyszłe wykorzystanie tego obszaru. Nie chodzi jednak o szybkie zagospodarowanie gotowego terenu. Najpierw trzeba stworzyć dojazd, rozpoznać warunki podłoża i uzgodnić działania właścicieli gruntów oraz instytucji publicznych.

Drogi i media mają przygotować teren dla przedsiębiorców

Obszar po KWK Jas-Mos nie należy w całości do samorządu. Znaczna część gruntów jest własnością Jastrzębskiej Spółki Węglowej, a pozostała znajduje się w zasobie Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Oznacza to, że miasto nie decyduje o sprzedaży nieruchomości ani o wyborze inwestorów.

Samorząd może natomiast poprawić warunki, w jakich przyszli inwestorzy będą oceniali ten obszar. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest przygotowanie dokumentacji nowego układu komunikacyjnego. Umowę na jej wykonanie podpisano 5 lutego 2026 roku.

Planowana trasa ma mieć około 2,2 km. Zakłada:

• przebudowę i połączenie ulicy Górniczej z ulicą Wodzisławską, czyli drogą wojewódzką nr 937,
• poprowadzenie połączenia po śladzie dawnej Kolei Piaskowej,
• włączenie terenu do Drogi Głównej Południowej, czyli drogi wojewódzkiej nr 933,
• przebudowę skrzyżowania Drogi Głównej Południowej z ulicą Połomską z uwzględnieniem ruchu ciężkiego,
• budowę odwodnienia, oświetlenia, wodociągu, kanalizacji sanitarnej i kanału technologicznego,
• wykonanie pętli autobusowej oraz parkingu.

Nieruchomości znajdują się około 2,5 km od wjazdu na autostradę A1. To jeden z argumentów, który może zwiększać ich atrakcyjność dla firm potrzebujących sprawnego transportu. Bez odpowiednich dróg i uzbrojenia terenu sama lokalizacja nie wystarczy jednak do rozpoczęcia inwestycji.

Koncepcja układu została już przygotowana. Kolejne etapy obejmują między innymi uzyskanie wymaganych decyzji i pozwoleń. Dokumentacja projektowa ma być gotowa w maju 2027 roku. Dopiero później będzie można przejść do realizacji samego układu drogowego.

„Chcemy poprzez rozwiązania komunikacyjne zwiększyć atrakcyjność tego terenu. Jeżeli stworzymy dobry dostęp do terenów inwestycyjnych, łatwiej będzie zainteresować nimi przedsiębiorców”.

Badania gruntu poprzedzą rozmowy z inwestorami

Równolegle Główny Instytut Górnictwa prowadzi badania terenu, a miasto uczestniczy w projekcie finansowanym ze środków unijnych. Sprawdzane są warunki gruntowe, skład chemiczny podłoża oraz możliwe zagrożenia związane z tym, co znajduje się pod powierzchnią.

Dla przedsiębiorców takie informacje mają znaczenie jeszcze przed wyborem działki i przygotowaniem projektu. Pozwalają ocenić, jakie prace będą konieczne oraz czy planowana funkcja może zostać bezpiecznie zrealizowana.

„GIG prowadzi badania, które pozwolą nam powiedzieć potencjalnym inwestorom, co znajduje się na tym terenie, jaki jest jego skład chemiczny i jakie ewentualne zagrożenia mogą występować pod ziemią”.

Wcześniej analizowano możliwość przejęcia wieży JAS II i przeznaczenia jej na przykład na restaurację albo punkt widokowy. Szacowany koszt remontu i dostosowania obiektu do nowych funkcji wynosił około 40 mln zł. Przy takich nakładach utrzymanie konstrukcji byłoby zbyt dużym obciążeniem dla miejskiego budżetu, dlatego samorząd nie przejął wieży.

Teren po Jas-Mos wymaga wspólnego planu właścicieli i samorządu

W aktywizację gospodarczą obszaru chce włączyć się Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna. Andrzej Zabiegliński, wiceprezes KSSE i szef Podstrefy Jastrzębsko-Żorskiej, zwraca uwagę, że powodzenie przedsięwzięcia zależy od współpracy kilku podmiotów.

„Z sukcesem mamy do czynienia wtedy, gdy oprócz właścicieli do projektu aktywizacji gospodarczej czynnie włącza się samorząd”.

SRK i JSW zaoferowały inwestorom blisko 48 hektarów terenów położonych w Jastrzębiu-Zdroju i Mszanie. Jarosław Wieszołek, prezes SRK, ocenił, że współpraca spółek Skarbu Państwa może przygotować przestrzeń pod większe inwestycje.

„To kolejny krok, który pokazuje, jak dzięki współpracy i synergii spółek Skarbu Państwa możemy skutecznie tworzyć przestrzeń dla nowych, wielkoskalowych inwestycji”.

Wyburzenie wieży zamknęło etap związany z likwidacją kopalnianych obiektów, ale nie oznacza jeszcze rozpoczęcia budowy nowych zakładów. Najbliższe zadania są bardziej techniczne: dokończenie dokumentacji drogowej, uzyskanie pozwoleń i rozpoznanie gruntu. Od ich sprawnego przeprowadzenia będzie zależało, czy blisko 48 hektarów stanie się ofertą realną nie tylko na mapie, lecz także dla przedsiębiorców szukających miejsca pod działalność.

na podstawie: UM Jastrzębie-Zdrój.