Szychta wolności w Jastrzębiu-Zdroju. Trzy ekspozycje, jedna historia

Czarno-białe zdjęcia z sierpnia 1980 roku, dokumenty z negocjacji Porozumienia Jastrzębskiego i kadry z górniczego protestu w 1988 roku połączono w jedną wystawę. W Jastrzębiu-Zdroju przypomniana zostanie historia ludzi, którzy pod ziemią walczyli o swoje prawa, a przy stołach negocjacyjnych domagali się ludzkiej godności. Ekspozycja pokazuje nie tylko wydarzenia, lecz także osoby, które je dokumentowały i współtworzyły.

• Górnicze strajki i Porozumienie Jastrzębskie na jednej wystawie
• Jarosław J. Szczepański dokumentował przełomowe dekady
• Wystawa w Spółce Brackiej będzie dostępna do końca października

Górnicze strajki i Porozumienie Jastrzębskie na jednej wystawie

Uroczyste otwarcie wystawy „Szychta wolności – Jastrzębie-Zdrój 1980–1988” odbędzie się 26 sierpnia o godz. 17.00. Wystawa powstała z połączenia trzech ekspozycji, które prowadzą przez najważniejsze momenty górniczych protestów i przemian społecznych tamtych lat.

Jedną z jej części tworzą fotografie Władysława „Otka” Morawskiego wykonane podczas gorącego sierpnia 1980 roku. Surowe, czarno-białe kadry dokumentują wydarzenia z bliska, bez odrywania ich od codzienności pracy pod ziemią i atmosfery strajku.

Na wystawie pokazano również kulisy negocjacji Porozumienia Jastrzębskiego. Wśród ich efektów znalazło się wywalczenie wolnych sobót i niedziel. Trzecia część ekspozycji dotyczy protestu z sierpnia 1988 roku, który stał się jednym z etapów prowadzących do rozmów przy Okrągłym Stole.

Jarosław J. Szczepański dokumentował przełomowe dekady

Ważną postacią wystawy jest Jarosław J. Szczepański – autor zdjęć z protestu w 1988 roku, a zarazem uczestnik wydarzeń, o których opowiada ekspozycja. Jego droga zawodowa zaczęła się w prasie studenckiej i tygodnikach. W latach 1981 i 1989 kierował działem informacji „Tygodnika Solidarność” redagowanego przez Tadeusza Mazowieckiego.

Szczepański prowadził także podziemnego „Górnika Polskiego” i publikował teksty o górnictwie między innymi w „Polityce”, „Tygodniku Powszechnym” oraz prasie drugiego obiegu. Podczas strajków w 1980 i 1988 roku uczestniczył w negocjacjach jako bezpośredni negocjator.

W okresie stanu wojennego współpracował z Tadeuszem Jedynakiem, szefem podziemnej „Solidarności” na Śląsku. Przy Okrągłym Stole pełnił funkcję sekretarza strony solidarnościowej przy podstoliku górniczym.

Jego dorobek obejmuje także książki, komentarze dla Radia Wolna Europa, BBC i Głosu Ameryki oraz pracę wicedyrektora Biura Prasowego rządu Tadeusza Mazowieckiego. Szczepański stworzył również pierwszą po 1945 roku salę prasową w Sejmie RP. Został odznaczony między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wystawa w Spółce Brackiej będzie dostępna do końca października

Ekspozycję można będzie oglądać w Spółce Brackiej przy ul. 1 Maja 61. Wystawa pozostanie dostępna do końca października, więc osoby, które nie będą mogły uczestniczyć w uroczystym otwarciu, zyskają więcej możliwości, by zapoznać się z dokumentami i fotografiami.

Zestawienie materiałów z 1980 i 1988 roku pozwala prześledzić, jak zmieniały się formy protestu oraz jak doświadczenia górników z Jastrzębia-Zdroju wpisały się w szerszą historię przemian w Polsce.

na podstawie: Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój.